Geniş ve tanı koymayan başlangıç noktası

Psikoloji Bilgi Atlası

Ne hissettiğinizden, yaşamınızda neler olduğundan veya neyin zorlaştığından başlayın. Atlas, kendinize tanı koymanızı istemeden pratik yolları düzenler.

Yönlendirme, tanı değil

Benzer belirtiler psikolojik, sosyal, ilaçla ilişkili ve fiziksel sağlık nedenlerinden doğabilir. Yakın tehlike ve yeni ağır belirtiler yerel acil veya tıbbi bakım gerektirir.

≈

Kaygı, korku ve panik

Endişe, bedensel alarm, kaçınma ve durum ya da yargılanma korkusu.

≈

Sürekli endişe ve gerginlikKontrol edilmesi zor endişe, kas gerginliği, huzursuzluk, çabuk sinirlenme veya sürekli kötü bir şey olacakmış hissi.

Ani korku, çarpıntı veya nefes darlığıYoğun korkunun fiziksel belirtilerle aniden yükselmesi panik atağında görülebilir; ancak göğüs ağrısı ve solunum sorunları uygun tıbbi değerlendirmeyi…

◌

Yargılanma korkusu ve sosyal kaçınmaMahcup olma, incelenme veya reddedilme korkusu; konuşmaları, toplantıları, toplum içinde yemek yemeyi veya performans durumlarını zorlaştırabilir.

△

Belirli bir nesne veya duruma karşı yoğun korkuKorku kalıcı, orantısız olduğunda ve günlük seçimleri ya da kaçınmayı belirlemeye başladığında sıradan tedbirin ötesine geçebilir.

⌂

Evden çıkma, kalabalık veya kaçması zor yerlerden korkmaBazı kişiler kaçmanın veya yardım almanın zor olacağını düşündüğü için toplu taşıma, kuyruk, açık alan, kalabalık ya da…

✚

Sağlık kaygısı ve açıklanamayan bedensel belirtilerTekrarlayan kontrol, güvence arama veya bedensel duyumlar hakkında yoğun korku sağlık kaygısıyla ilişkili olabilir; ancak fiziksel belirtiler uygun…

☼

Duygu durumu, enerji ve uyku

Düşük duygu durumu, değişen enerji, bitkinlik, yas, yalnızlık ve bozulan uyku.

↓

Çökkünlük ve ilgi kaybıSüregelen üzüntü, boşluk hissi veya zevk kaybı; özellikle günlük işlev, uyku, iştah veya umut etkileniyorsa değerlendirilmelidir.

↕

Belirgin duygu durumu, enerji veya uyku değişimleriOlağandışı yüksek enerji, az uyku ihtiyacı, hızlı konuşma veya riskli karar dönemleri; özellikle çökkünlükle dönüşümlüyse dikkatli değerlendirme gerektirir.

☾

Uykusuzluk, aşırı uyuma veya dinlendirmeyen uykuUyku sorunları psikolojik sıkıntıyı hem yansıtabilir hem artırabilir; ayrıca tıbbi, solunumsal, ağrı, ilaç veya yaşam tarzı nedenleri olabilir.

▱

Tükenmişlik, bitkinlik veya kapasite kaybıYeterli toparlanma olmadan süren uzun vadeli talepler; bitkinlik, uzaklaşma, verim kaybı ve bedensel belirtilerde artışa yol açabilir.

♡

Yas, kayıp ve hayata devam etmekte güçlükYas kişiden kişiye çok değişir. Sıkıntı ezici kalıyorsa, günlük hayat uzun süre tıkanıyorsa veya kayıp travmatikse destek yararlı…

○

Yalnızlık, izolasyon veya bağ kuramama hissiKişi başkalarının yanında da yalnız hissedebilir. Uzun süren kopukluk duygu durumunu, uykuyu, özgüveni ve fiziksel sağlığı etkileyebilir.

⌁

Düşünceler, dikkat ve alışkanlıklar

İstenmeyen düşünceler, odaklanma güçlüğü, mükemmeliyetçilik, kaçınma ve tekrarlayan davranışlar.

↻

İstenmeyen düşünceler ve tekrarlayan ritüellerİstenmeyen düşünce, görüntü veya dürtülerle birlikte kontrol etme, yıkama, sayma, güvence arama veya zihinsel ritüeller obsesif-kompulsif bir örüntü…

⌁

Odaklanma, unutkanlık ve işleri tamamlayamamaDikkat sorunları tek bir duruma özgü değildir. Başlangıç zamanı, çocukluk öyküsü, uyku, stres, duygu durumu, ilaçlar ve fiziksel…

◇

Mükemmeliyetçilik, sert öz eleştiri veya hata korkusuYüksek standartlar; değer duygusu kusursuz performansa bağlandığında ve hatalar utanç, kaçınma ya da aşırı çalışmayı tetiklediğinde zarar verici…

⌛

Erteleme, kaçınma veya işe başlamakta güçlükTekrarlayan erteleme her zaman tembellik değildir. Korku, dikkat güçlüğü, belirsiz öncelikler, bitkinlik veya duygusal olarak tehdit edici görünen…

▦

Eşyalardan ayrılamama veya güvenliği bozan birikimEşya biriktirme; yaşam alanları güvenle kullanılamadığında, yoğun sıkıntı oluştuğunda veya aile çatışması ve sağlık riski arttığında önemli hâle…

✦

Saç yolma, deri yolma veya tekrarlayan beden alışkanlıklarıTekrarlayan yolma, koparma, ısırma veya kaşıma kısa süreli rahatlama sağlasa da utanç, yaralanma veya kontrol kaybına neden olabilir.

⛓

Alkol, madde veya kontrol edilemeyen alışkanlıklarSıkıntıyı düzenlemek için alkol, madde, kumar, oyun, pornografi, alışveriş veya başka davranışlara yönelmek, kişi bunu bağımlılık olarak görmeden…

✦

Travma, güvenlik ve gerçeklik değişimleri

Korkutucu olayların etkileri, kopukluk, ağır kafa karışıklığı, taciz ve güvensiz ilişkiler.

◇

Geri dönüşler, kâbuslar ve güvende hissetmemeKorkutucu veya bunaltıcı olaylardan sonra zihin ve beden tetikte kalabilir, hatırlatıcılardan kaçınabilir veya yaşananları yeniden deneyimleyebilir.

◫

Gerçek dışı, kopuk veya kendinin dışında hissetmeKendine veya çevreye yabancılaşma; panik, travma, ağır stres veya başka durumlarda görülebilir. Yeni nörolojik belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir.

◉

Sesler duyma, görüntüler görme veya yoğun kuşkuculukAlgıda değişiklik, değiştirilemeyen olağandışı inanışlar, ağır kafa karışıklığı veya gerçeklikle bağın zayıflaması hızlı profesyonel ve çoğu zaman tıbbi…

Zorbalık, taciz, baskı veya başkalarının yanında güvensizlikTekrarlayan sindirme, aşağılama, tehdit, izleme veya kontrol; uykuyu, güveni, işi ve güvenliği etkileyebilir. Pratik koruma psikolojik destek kadar…

∞

Tekrarlayan ilişki çatışması veya bağlanma korkusuTekrarlayan çatışma, kıskançlık, geri çekilme, terk edilme korkusu veya sınır koyma güçlüğü; tanı koymadan ele alınabilecek ilişki örüntülerine…

◈

Kimlik çatışması, ayrımcılık veya kabul görmeme hissiSıkıntı kimlik sorularından ve aile, kurum veya toplumun verdiği tepkilerden doğabilir. Sorun otomatik olarak bireyin içinde değildir.

♡

İlişkiler, aile ve yaşam evreleri

Ebeveynlik, gebelik, bakım verme, yakınlık, göç, yaş alma ve büyük geçişler.

♢

Ebeveynlik stresi, çatışma veya çocuk hakkında belirsizlikEbeveynler davranış, sınırlar, ayrılık, gelişimsel farklılıklar, ortak ebeveynlik veya kendi duygusal tepkileri konusunda desteğe ihtiyaç duyabilir.

❀

Gebelikte veya doğum sonrasında duygusal değişimlerGebelikte veya doğum sonrasında kaygı, depresyon, istenmeyen düşünceler veya ağır kafa karışıklığı gelişebilir. Hızla kötüleşen belirtiler acil yerel…

☆

Çocuk veya ergende duygu ve davranış değişimleriEvde, okulda veya akranlarla yaşanan değişimler; gelişimsel bağlamda, bakım veren, genç ve uygun olduğunda okul ya da sağlık…

♧

Bakım veren yükü, şefkat yorgunluğu veya sorumluluk fazlalığıÇocuk, yaşlı yakını, hasta kişi veya yoğun desteğe ihtiyaç duyan aile bireyine bakım vermek zamanla uykuyu, kimliği, mali…

♥

Yakınlık, cinsel iyilik hâli veya iletişim güçlükleriİstek, rahatlık, rıza, ağrı, beden algısı, güven ve iletişim; ilişki, psikolojik, tıbbi ve ilaçla ilişkili etkenlerden etkilenebilir.

↗

Göç, kültür şoku veya memleketten uzakta yaşamaYer değiştirme fırsatlar getirebilir; aynı zamanda yas, belirsizlik, dil yükü, izolasyon, kimlik çatışması ve pratik güvensizlik yaratabilir.

↺

Orta yaş geçişi, menopoz veya büyük kimlik değişimiHormonal değişim, yaş alma, çocukların evden ayrılması, kariyer değişikliği, bakım sorumluluğu ve ilişki değişimleri iç içe geçerek duygu…

◷

İleri yaş değişimleri, hafıza kaygısı veya bağımsızlık kaybıEmeklilik, yas, hastalık, bakım düzenindeki değişiklikler ve hafıza kaygıları duygu durumunu ve kimliği etkileyebilir. Yeni bilişsel değişim tıbbi…

✚

Beden, sağlık ve görünüm

Yeme, ağrı, deri, fiziksel belirtiler, beden algısı ve sağlıkla ilişkili sıkıntı.

◍

Yeme, kilo veya beden algısı sıkıntısıKısıtlama, tıkınırcasına yeme, çıkarma davranışı, zorlayıcı egzersiz veya yoğun beden memnuniyetsizliği ciddi psikolojik ve tıbbi sonuçlar doğurabilir.

≈

Kronik ağrı, hastalığa uyum veya tıbbi belirsizlikAğrı veya hastalıkla yaşamak duygu durumunu, kimliği, uykuyu, ilişkileri ve güveni etkileyebilir; belirtiler aynı zamanda uygun tıbbi bakım…

✺

Deri belirtileri, görünüm sıkıntısı veya stresle artan yakınmalarDeri hastalıkları ve görünür farklılıklar özgüveni ve sosyal yaşamı etkileyebilir; stres kaşıntı, yolma davranışı veya alevlenmeyi artırabilir. Dermatolojik…

✚

✦

♥

▤

İş, eğitim ve performans

Sınav baskısı, kariyer çatışması, tükenmişlik, erteleme ve hata korkusu.

▤

Eğitim baskısı, sınav kaygısı veya akademik düşüşAkademik güçlük; kaygı, dikkat, uyku, motivasyon, öğrenme ihtiyacı, aile baskısı veya uygun olmayan çalışma ortamıyla ilişkili olabilir.

▰

İşyeri çatışması, iş güvencesizliği veya kariyer sıkıntısıİş; çatışma, belirsiz roller, aşırı yük, ayrımcılık, ahlaki yaralanma, işten çıkarılma veya yön kaybı nedeniyle önemli bir sıkıntı…

▱

Tükenmişlik, bitkinlik veya kapasite kaybıYeterli toparlanma olmadan süren uzun vadeli talepler; bitkinlik, uzaklaşma, verim kaybı ve bedensel belirtilerde artışa yol açabilir.

⌛

◇

⌁

Odaklanma, unutkanlık ve işleri tamamlayamamaDikkat sorunları tek bir duruma özgü değildir. Başlangıç zamanı, çocukluk öyküsü, uyku, stres, duygu durumu, ilaçlar ve fiziksel…

Sonraki yolu seçin

Önce bilgi, gerektiğinde profesyonel destek

Belirtileri ve ihtimalleri incele

Yaygın örüntüleri, olası açıklamaları, tıbbi uyarıları ve hazırlanacak soruları okuyun.

↔

Dört destek biçimini karşılaştır

Yazılı tavsiye, uzman heyeti, telefon ve güvenli video farklı ihtiyaçlara hizmet eder.

✓

Doğrulanmış profesyonelleri incele

Dil, uzmanlık, ülke ve görüşme biçimine göre filtreleyin.

Klinik yönetişim notu

Bu atlas eğitseldir. Günlük sıkıntıyı, olası ruh sağlığı örüntülerini, fiziksel sağlık uyarılarını ve acil işaretleri birbirinden ayırır. Ticari yayına çıkacak tüm içerik PRJI klinik yönetişimi tarafından incelenmeli ve yetkili kamu sağlığı rehberlerine göre güncellenmelidir.